Piersi po karmieniu: dlaczego się zmieniają i jak o nie zadbać

Po zakończeniu karmienia dobierz pielęgnację do obecnych potrzeb skóry. Jeśli jesteś w ciąży lub niedawno urodziłaś, zajrzyj do poradnika o biuście po ciąży.

Niezależnie od tego, czy karmiłaś kilka dni, kilka miesięcy, czy wcale, nie oceniam Cię. Wybór sposobu karmienia jest Twój.

Dlaczego piersi zmieniają się po karmieniu?

Po zakończeniu laktacji spada poziom prolaktyny, hormonu odpowiedzialnego za produkcję mleka, a gruczoł piersi się cofa. Ten proces nazywa się inwolucją i jest naturalnym etapem, nie chorobą.

W ciąży gruczoł rozbudowuje się, bo przed ciążą pierś składa się głównie z tkanki tłuszczowej i płatów gruczołowych. Po odstawieniu dziecka gruczoł nie zawsze wraca do dawnych proporcji, a skóra, która się rozciągała, bywa luźniejsza. Dla zdrowia ważniejsze od wyglądu jest to, że to zjawisko fizjologiczne. O zmianach piersi w późniejszych latach piszę w poradniku o piersiach w menopauzie.

Jak wyglądają piersi po karmieniu i czy wracają do normy?

Mogą wyglądać różnie: być mniejsze, większe albo mniej jędrne niż przed ciążą. Czy „wrócą do normy”, zależy od tego, co za normę uznasz, i od wielu czynników.

W ankiecie 559 Niemek po ciąży zmniejszenie piersi zgłosiło 21,8%, powiększenie 35,1%, a spadek jędrności 66,4%. Wzrost jędrności zgłosiło tylko 5%. To samoocena, a odpowiedziało niewiele kobiet z badanej grupy, więc traktuj te liczby jako obraz zjawiska.

Ile miesięcy zajmuje powrót do stabilnego wyglądu, jest sprawą indywidualną. W tej samej ankiecie czas od porodu wpływał na jędrność, więc warto dać piersiom czas, zanim ocenisz efekt albo zdecydujesz o zabiegu.

Czy karmienie powoduje opadanie piersi?

Badania kobiet zgłaszających się do chirurga plastycznego nie wskazały karmienia jako niezależnej przyczyny opadania piersi. Znaczenie miały wiek, liczba ciąż, wyższe BMI, większy rozmiar biustonosza przed ciążą i palenie.

Zastrzeżenie jest ważne: to analizy małych grup kobiet zgłaszających się do chirurga plastycznego (93 kobiety w jednej, 132 w drugiej), nie badania całej populacji. Niemiecka ankieta wymieniała natomiast karmienie piersią wśród czynników związanych z jędrnością piersi. Wyniki więc nie są w pełni zgodne i nie ma podstaw, by twierdzić, że karmienie „psuje” biust, ani że w ogóle nie ma żadnego wpływu.

Praktyczny wniosek jest taki: na część czynników masz wpływ (masa ciała, palenie), na część nie (wiek, liczba ciąż). O stopniach opadania i o tym, kiedy w ogóle mówi się o ptozie, przeczytasz w poradniku o obwisłych piersiach.

Infografika · Mity i fakty

Piersi po karmieniu: mity i fakty

• MitKarmienie zawsze powoduje opadanie piersi.

  FaktW analizie 93 kobiet po ciąży karmienie nie było niezależnym czynnikiem ryzyka opadania. Wpływały wiek, liczba ciąż, BMI, rozmiar przed ciążą i palenie.

• MitJeśli nie karmiłaś, piersi nie zmienią się po ciąży.

  FaktGruczoł rozwija się w ciąży, więc zmiany dotyczą także kobiet, które nie karmiły.

• MitRóżna wielkość piersi po karmieniu to coś niepokojącego.

  FaktJakąś różnicę między piersiami ma większość kobiet. Nowa, szybko narastająca zmiana jednej piersi wymaga jednak konsultacji.

Dlaczego piersi po karmieniu bywają mniejsze albo nierówne?

Mniejszy biust może wynikać z cofania się gruczołu i utraty tkanki tłuszczowej. Przy chudnięciu pierś traci głównie tłuszcz: po operacji bariatrycznej objętość piersi spadła średnio o 39,4%. Po porodzie wiele kobiet traci też masę ciała, co dodatkowo wpływa na rozmiar biustonosza.

Asymetria jest bardzo częsta. W badaniu 117 kobiet zgłaszających się na powiększenie piersi istotną różnicę między piersiami w co najmniej jednym wymiarze miało 81,7%, a jakiś stopień asymetrii piersi lub ściany klatki piersiowej wszystkie. To grupa kandydatek do zabiegu, nie populacja ogólna, ale pokazuje, że idealnie równe piersi to rzadkość. Więcej w poradniku o asymetrii piersi.

Nowa, szybko narastająca zmiana tylko jednej piersi wymaga jednak pokazania lekarzowi.

Infografika · Porównanie

Co badania wiążą z opadaniem piersi, a na co masz wpływ

Cecha Związek z opadaniem w badaniach Czy możesz na to wpłynąć

Wiek Starszy wiek zwiększał ryzyko Nie

Liczba ciąż Więcej ciąż zwiększało ryzyko Częściowo, to Twoja decyzja

Wyższe BMI i duża utrata masy ciała Zwiększały ryzyko Tak, w dużej mierze

Palenie Zwiększało ryzyko Tak

Karmienie piersią Nie było niezależnym czynnikiem ryzyka Nie wymaga poprawiania

Jak zadbać o piersi po karmieniu i je ujędrnić?

Piersi nie zmienisz kosmetykiem ani ćwiczeniami, ale możesz poprawić podparcie, sylwetkę i wygląd skóry. Planuj to na miesiące, nie tygodnie.

Zacznij od biustonosza: zmierz się od nowa, bo rozmiar po karmieniu bywa inny niż przed ciążą i w jej trakcie. W badaniu 104 Australijek 85% nosiło biustonosz w złym rozmiarze. Opis pomiaru znajdziesz w poradniku jak dobrać biustonosz.

Dalej masa ciała: unikaj dużych wahań, bo duża utrata masy wiązała się w badaniach z opadaniem piersi. Palenie przyspiesza też starzenie skóry. Latem pamiętaj o filtrze na dekolt: w badaniu 903 dorosłych codzienny filtr spowolnił starzenie skóry o 24% w 4,5 roku.

Ćwiczenia klatki piersiowej i pleców poprawiają postawę, a sylwetka wygląda wtedy lepiej. Nie ma badań, że zmieniają wygląd samego biustu, więc traktuj je jako trening postawy.

Jak ocenić kondycję własnej skóry, podpowiada test skóry biustu, a szerzej o jędrności piszę w poradniku jak ujędrnić biust.

Po zakończeniu karmienia codzienną pielęgnację skóry biustu i dekoltu możesz uzupełnić serum Frashe. Lekka formuła nawilża, wygładza oraz poprawia jędrność i elastyczność skóry.

Ból, guzek albo wyciek po zakończeniu karmienia: co sprawdzić?

Ból po odstawieniu dziecka bywa przejściowy, ale ból z gorączką, zaczerwienieniem i ociepleniem piersi wymaga szybkiej konsultacji. Twarda, napięta pierś w czasie odstawiania może oznaczać zapalenie piersi.

Protokół Akademii Medycyny Karmienia Piersią zaleca przy zapaleniu piersi karmiącej unikać głębokiego masażu i odciągania do pustej piersi, a łagodzić dolegliwości zimnymi okładami i dobrze dopasowanym biustonoszem. Do tego dochodzą leki przeciwbólowe dostępne bez recepty, zgodnie z ulotką. Nie stosuj okładów z soli ani oleju rycynowego. Ze względu na ból, gorączkę i wątpliwości skontaktuj się z położną, doradczynią laktacyjną lub lekarzem. Jeśli już nie karmisz, a pierś jest zaczerwieniona, ciepła i bolesna, NHS zaleca wizytę u lekarza: zapalenie u kobiety niekarmiącej wymaga oceny, a przyczyną mogą być m.in. palenie, uszkodzenie brodawki, implant, osłabiona odporność oraz golenie lub wyrywanie włosków wokół brodawek.

Guzek, który wyczujesz po zakończeniu karmienia, to też sprawa dla lekarza. Większość guzków jest łagodna, ale NHS zaleca, by każdy pokazać lekarzowi i nie diagnozować go samodzielnie. To samo dotyczy wycieku z brodawki: jest częstszy w ciąży i podczas karmienia, ale poza nimi trzeba go zgłosić, a NHS zaleca zgłosić każdy wyciek.

Infografika · Lista kontrolna

Piersi po zakończeniu karmienia: co obserwować

• Każdy nowy guzek, bez czekania, aż zniknie
• Ból jednej piersi z gorączką, zaczerwienieniem i ociepleniem
• Wyciek z brodawki, zwłaszcza krwisty
• Wciągnięcie brodawki lub wysypka przypominająca egzemę
• Zmiana kształtu piersi tylko po jednej stronie
• Skóra jak skórka pomarańczy w jednym miejscu

Kiedy rozważyć zabieg na piersi po karmieniu?

Tylko wtedy, gdy zmiana Cię naprawdę uwiera i po konsultacji z chirurgiem plastycznym. Opadanie w większym stopniu koryguje tylko operacja, ale decyzja nie musi zapaść w pierwszych miesiącach po odstawieniu.

Przegląd 34 badań (1888 pacjentek) o liftingu bez implantów wykazał, że niezadowalający kształt piersi miało po nim 1,3% kobiet, a łączny odsetek powikłań wyniósł 10,4%, głównie dotyczących blizn oraz brodawki i otoczki. W innym przeglądzie efekt był zwykle dobry zaraz po zabiegu, ale trwała korekta opadania nie jest regułą. Cenę ustala się na konsultacji.

Skoro większa liczba ciąż wiązała się z opadaniem, przed zabiegiem ustal z lekarzem, czy planujesz kolejną. Szczegóły zabiegów opisuję w poradniku zabiegi na biust.